Nieuw bij het NIAZ

Het Nederlands Instituut voor Accreditatie in de Zorg (NIAZ) accrediteert zorginstellingen in Nederland en Vlaanderen. Zo accrediteert het NIAZ 85% van de Nederlandse en 60% van de Vlaamse ziekenhuizen. Sinds de eerste accreditatie in 1998 heeft het NIAZ zich sterk ontwikkeld.

Van ziekenhuizen naar de hele keten

Het NIAZ accrediteert sinds 1998 zorginstellingen. Van oorsprong accrediteert het NIAZ ziekenhuizen in Nederland. Inmiddels is het NIAZ ook werkzaam in andere sectoren van de zorg (thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, ouderenzorg, revalidatie, kleine zorginstellingen). Dat doet het NIAZ in Nederland én in Vlaanderen. Daarbij komt steeds meer nadruk te liggen op zorg die wordt verleend in ketenvorm of als netwerk.

1998-2013: Het huis op orde met het INK-model

Accreditatie betekent dat het huis op orde is: de zorginstelling voldoet aan de eisen die het NIAZ stelt. In de afgelopen periode hebben de auditoren de instellingen getoetst aan 165 eisen, die waren geordend volgens het zogeheten INK-model.

Figuur 1: INK-model

Het INK-model is een managementmodel, dat vooral goed aansluit bij de beleving van de Raden van Bestuur en van de afdelingen kwaliteit. Instellingen beschreven in een zelfevaluatierapport hoe zij meenden te voldoen aan de NIAZ-normen. Vervolgens toetsten de NIAZ-auditoren of de werkelijkheid zoals zij die aantroffen tijdens het auditbezoek overeen kwam met het zelfevaluatierapport. Ze keken daarbij vooral naar processen en procedures. De nadruk lag op de harde kanten van de instelling.

Aanleidingen voor verandering

Deze aanpak heeft de zorg veel goeds opgeleverd. Zorginstellingen raakten eraan gewend om zich transparanter op te stellen en te leren van elkaar. Toch was er aanleiding om te veranderen. Er groeide behoefte aan meer aandacht voor:

  • de inhoud van zorg en de betrokkenheid van de professional;
  • de resultaten van de zorg;
  • de zorg zoals die feitelijk wordt geboden: kwaliteit 'in de handjes';
  • cultuurmetingen en samenwerkingsvermogen;
  • ontwikkelingen in internationaal verband. Nederland heeft daarin niet alleen te halen, maar ook te brengen;
  • de zorg zoals de patiënt die ervaart en zoals die rondom een patiënt wordt uitgevoerd;
  • accreditatie met moderne ICT-hulpmiddelen en voor de effectiviteit van de ondersteuning door het NIAZ-bureau.

Sinds 2013: Hoe werkt het NIAZ nu?

Sinds 2013 werkt het NIAZ met het internationale accreditatieprogramma NIAZ-Qmentum. Dit programma is in 2007 ingevoerd door Accreditation Canada en wordt inmiddels in 26 landen toegepast. Het NIAZ heeft een eigen invulling aan Qmentum gegeven door interne audits op te nemen in de accreditatiecyclus (zie figuur 2). Hierdoor heeft het NIAZ de duur van de cyclus verlengd van drie jaar naar vier jaar. Dat reduceert de accreditatielast voor instellingen.

Figuur 2: Accreditatiecyclus NIAZ-Qmentum

De accreditatiecyclus NIAZ-Qmentum

  1. De zorginstelling zet digitaal vragenlijsten uit onder de medewerkers. In 30 minuten tijd geeft 60% - 80% van de medewerkers aan of zij menen te voldoen aan de criteria die voor hen van toepassing zijn. Conform Lean komen de resultaten van deze vragenlijsten ter beschikking in de vorm van rode, gele, en groene vlaggen. Verbeterteams gaan aan de slag met concrete veranderingen bij onderdelen met een gele of rode vlag.
  2. Interne toetsing: medewerkers van een andere afdeling voeren een interne audit uit. Daarbij nemen ze bij voorkeur de routing van een patiënt tot uitgangspunt (patient tracer).
  3. Dan volgt de NIAZ-audit met professionals die zelf ook in de zorg werken (peer review) en die de regelgeving in het eigen land en in de eigen beroepsgroep goed kennen.
  4. Als laatste stap gaat de zorginstelling na wat er nog aan knelpunten moet worden opgelost voordat de cyclus opnieuw start.

Wijzigingen door NIAZ-Qmentum

Deze manier van werken brengt een aantal wijzigingen met zich mee:

  • Instellingen maken vooraf geen zelfevaluatierapport meer. Auditoren kijken primair naar de zorg zoals die in de praktijk wordt geboden. Vervolgens gaan ze samen met de zorgprofessional na of de dagelijkse werkwijze ook geborgd is, bijvoorbeeld in een protocol.
  • De auditoren lezen vooraf geen 400 documenten meer. Tijdens de audit gaan ze solo op pad en noteren hun bevindingen kort in een tablet bij een getoetst criterium. Aan het einde van de auditweek beschikt de instelling over de scores van de auditoren. Een week later ligt er een concept-eindrapport. Vier weken daarna is er een NIAZ-auditbesluit.
  • Het NIAZ-bureau ondersteunt niet meer primair de auditteams bij het uitvoeren van een audit, maar de zorginstelling tijdens alle stappen uit de accreditatiecyclus. De adviseurs bezoeken hiervoor de instelling of hebben maandelijks via video of telefoon contact met de zorginstelling. Instellingen hoeven hier niet extra voor te betalen.
  • Het NIAZ gaat ervan uit dat zorginstellingen zichzelf bij de interne audits toetsen aan de  veldnormen: normen waarvan de instellingen zelf hebben gezegd dat zij daaraan willen voldoen. De externe auditoren toetsen of dit gebeurd is, of dit op de goede manier gebeurd is, en of het geleid heeft tot aantoonbare verbeteringen. Dit maakt het mogelijk heel flexibel in te spelen op de specifieke (veld)normen die koepelorganisaties in Nederland en Vlaanderen afspreken met bijvoorbeeld de IGZ.
  • In de toetsingscriteria is een veiligheidscultuurmeting opgenomen.
  • Het NIAZ heeft met de Federatie van Medisch Specialisten afgesproken dat het NIAZ niet overdoet wat de specialisten al via de kwaliteitsvisitaties doen. Bij een audit vraagt het NIAZ of een specialisme een kwaliteitsvisitatie heeft gehad, of het specialisme de aanbevelingen heeft besproken met de Raad van Bestuur, of het samen met de organisatie een actieplan heeft opgesteld en of dit actieplan heeft geleid tot aantoonbare verbeteringen. Zo versterken kwaliteitsvisitaties en accreditaties elkaar. Deze aanpak past het NIAZ ook toe bij andere disciplines, zoals verpleegkundigen, hygiënisten en financiële deskundigen die zich laten toetsen door een externe accountant.

Klantervaringen

"Het is goed om te weten dat we na deze grondige inspectie aan de internationale toets voldoen.”

Bestuursvoorzitter Bart Berden, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis Tilburg/Waalwijk

Inloggen

Terug naar inloggen